Главна страница

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 130.818 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Blitze IMGP6376 wp.jpg

Молња — моќен ненадеен тек на електрична искра (електростатично празнење) придружено со татнеж или гром кои се слушаат за време на бурата. Празнењето ќе се движи низ електрично наелектризирани области во самите кумулонимбуси, или од еден облак до друг облак, или меѓу облак и површината на Земјата. Наелектризираните облсти во атмосферата се ослободуваат од полнежот преку молњите или електричните празнења, често нарекувани удар на гром доколку погоди некој предмет или живо суштество на површината. Постојат три основни видови на молњи, во самиот облак (СО), од облак до облак (ОО) и меѓу облак и Земја (ОЗ). Иако молњите секогаш се придружени со звук на татнеж, оддалечените молњи можат да бидат видени но не и слушнати.

На Земјата, фреквенцијата на молњите е 40–50 празнења во секунда или приближно 1,4 милијарди празнења годишно, и со просечно времетраење од 30 микросекунди. Вообичаениот блесок на молња од облак до површината на Земјата кулуминира со создавањето електрично спроводлива плазмен канал низ воздухот со висина од 5 км, од внатрешноста на облакот па се до површината на Земјата. Процесот кој се одвива при крајната фаза е доста сложен процес.

Молњите најчесто се создаваат кога топол воздух се меша со поладни воздушни маси, што доведува до нарушувања кои ја поларизираат атмосферата. Но истите можат да се случат и при песочни бури, шумски пожари, торнада, вулкански ерупции, дури и при студовите во зима,тогаш молњата се нарекува снежна молња. Ураганите вообичаено создаваат молњи најчесто во дождливите делови оддалечени 160 км од центарот.

Науката која се занимава со проучување на молњите се нарекува фулминологија, а стравот од молњите се нарекува астрафобија. (Дознајте повеќе...)


Слика на денот
Пештера Пешна 2.jpg
Поглед од пештерата Пешна кај Македонски Брод.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Знамето на Шкотска
На денешен ден…

Денес е 3 октомври 2022 г.

Настани:

1873  Капетан Џек и другарите се обесени за нивното учество во војната Модок.
1918  Царот Борис III го презема бугарскиот престол
1929  Кралството на Србите, Хрватите и Словенците е преименувано во Кралство Југославија, (Земја на Јужните Словени).
1932  Ирак добива независност од Британија.
1943  Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија упати Манифест до македонскиот народ во кој се изнесени основните прашања во врска со ослободителната борба на македонскиот народ, карактеристиките на ослободителното движење, потребата за единство на македонскиот народ со сите националности во ослободителната борба.
1954  Во Лондон на конференцијата на девет западни земји е одлучено СР Германија да стане член на Северноатланскиот пакт.
1995  Врз претседателот на Република Македонија Киро Глигоров е извршен атентат. Глигоров го преживеа атентатот со тешки повреди во пределот на главата. На местото на атентатот загина неговиот шофер Александар Спировски, а е повреден телохранителот на Глигоров, Илчо Теовски.
1995  Франција, наспроти меѓународниот притисок против нуклеарни тестирања, изврши нова нуклеарна проба во јужниот Тихи Океан.

Родени:

1720  Јохан Петер Уз — германски поет
1830  Алберт Гинтер — германско-британски зоолог.
1858  Елеонора Дусеиталијанска глумица.
1895  Сергеј Александрович Есенинруски поет.
1897  Луј Арагон — француски писател.
1900  Томас Вулфамерикански писател.
1901  Франтишек Халас — чешки поет и есеист.
1911  Мајкл Хордернанглиски глумец.
1929  Берт Стернамерикански фотограф.
1938  Тереза Кесовијахрватска пејачка.
1939  Велибор Васовиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
1954  Стиви Реј Вон — американски гитарист.
1955  Слаѓана Милошевиќ — српска и југословенска поп-рок пејачка.
1965  Јан-Ове Валднер — шведски пингпонгар.
1968  Грег Фостер — американски кошаркар.
1969  Гвен Стефаниамериканска поп-пејачка.
1971  Дарко Митревски — македонски режисер.
1973  Љубомир Врањеш — шведски ракометар.
1978  Клаудио Пизаро — перуански фудбалер.
1981  Златан Ибрахимовиќ — шведски фудбалер.
1983  Фред — бразилски фудбалер.
1984  Мигел Анхел Рубијани — колумбиски велосипедист.
1988  Алекс Даусет — британски велосипедист.
1994  Кепа Аризабалага — шпански фудбалски голман.
1996  Келечи Ихеаначо — нигериски фудбалер.

Починале:

1690  Роберт Баркли, шкотски писател.
1701  Џозеф Вилијамсон — англиски политичар.
1910  Жан Анри Дигнаншвајцарски филантроп, основач на Меѓународниот комитет на Црвениот крст и добитник на Нобеловата награда за мир во 1901 година.
1931  Карл Ниелсендански композитор.
1994  Даб Тејлор — американски глумец.
2004  Џенет Лиамериканска глумица.
2016  Љупка Димитровска — македонско-хрватска пејачка.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект. Освен на македонски, Википедија е достапна и на преку 300 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на Фондацијата Викимедија — непрофитна организација која опфаќа и други проекти:


Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини

Вести со права за слободна употреба

Речник и лексикон

Збирка на цитати

Учебници и прирачници со права за слободна употреба

Библиотека на дела со права за слободна употреба

Именик на видови

Материјали и активности за учење со права за слободна употреба

Усогласување на проектот „Викимедија“

База на слободни знаења

Отворен туристички водич